همیار عشق

لیست داروهای اعصاب و روان (انواع داروهای روانپزشکی کدام‌اند؟)

تاریخ آخرین بروزرسانی :

اشتراک گذاری

Share on facebook
فیسبوک
Share on telegram
تلگرام
Share on twitter
توییتر
Share on whatsapp
واتساپ

در کدام زمینه می‌تونیم کمکتون کنیم؟

رزرو نوبت مشاوره

مشاوره روانشناسی برای

ایرانیان خارج از کشور

مشاوره

02122024728
رزرو نوبت

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

عضویت در خبرنامه

لیست داروهای اعصاب و روان (انواع داروهای روانپزشکی کدام‌اند؟)

داروهای روانپزشکی نقش خود را بر درمان بیماری‌ها و اختلالات روانی نشان داده‌­اند. به طور کلی درمان در این موارد شامل روان‌درمانی (یا “صحبت ‌درمانی“) و درمان‌ با تحریک مغزی (کمتر رایج) است. در مواردی، روان‌درمانی می­تواند به تنهایی بهترین گزینه درمان محسوب شود. انتخاب طرح درمانی مطلوب، بر مبنای نیازسنجی فردی و شرایط پزشکی متقاضی بوده و نظارت‌های حرفه‌ای بهداشت روانی الزامی است. در این مقاله قصد داریم درباره انواع داروهای روانپزشکی توضیح بدهیم.

دسته‌بندی انواع داروهای روانپزشکی

در گذشته داروهای روانپزشکی در چهار گروه اصلی قرار می­گرفتند:

به علاوه:

  • داروهای محرک
  • داروهای آرام‌بخش

 اگرچه امروزه در منابع علمی چنین تقسیم­بندی مورد پذیرش نبوده و تعداد زیادی از داروها چندین کاربرد نشان می­دهند، ولی با در نظر گرفتن سادگی و کارایی چنین تقسیم‌بندی، گاهی همچنان از آن جهت آشنایی عمومی با داروها کمک گرفته می­شود.

معرفی انواع داروهای روانپزشکی


داروهای ضد اضطراب

داروهای ضد اضطراب همراه با القای حس رهایی از تنش عضلانی، همچنین حس آسودگی و آرامش را القا می­کنند. چنین داروهایی برای درمان اختلالات مرتبط با اضطراب کاربرد پیدا کرده­اند. این داروها شلیک نورونی را با تاثیر بر گیرنده‌های گابا که در دسته­بندی انتقال‌دهنده عصبی مهاری در مغز قرار می­گیرند، تقلیل داده و کاهش فوری اضطراب را موجب می‌شوند.

داروهای ضدروان پریشی

آنتی سایکوتیک­‌ها یا داروهای ضد روان پریشی، در درمان اختلالاتی از جمله اسکیزوفرنی شناخته می­شوند، اما در درمان ناهنجاری‌های دیگر مانند تیک و در نقش کمک درمان در ناهنجاری­‌های خلقی نیز به کار می­‌روند. چنین داروهایی اثر آرام‌بخش یا تسکین دهندگی بالایی نشان می­دهند. اثر عمده این نوع داروها حذف یا تقلیل علائم روان پریشی شامل توهم، گفتارها و رفتارهای پریشان، هذیان، بی‌احساسی و گوشه‌گیری است و منحصراً جهت حفظ آرامش بیماران کاربرد ندارند.

  طرحواره نقص/شرم یا تله بی‌ارزشی (نحوه درمان تله نقص/شرم)

داروهای متعادل‌کننده خلق

داروهای متعادل‌کننده خُلق دسته­یی از داروها هستند که در درمان ناهنجاری­های خُلقی کاربرد یافته­اند. ناهنجاری خلقی (در انگلیسی: mood disorder) به سبکی از ناهنجاری­های روانی گفته می‌شود که در وضعیت شیدایی یا افسردگی (یا در مواقعی هر دو) مفهوم پیدا می­کند. داروهای متعادل کننده خلق، در درمان بیماران دچار ناهنجاری­های دوقطبی نیز نقش اساسی ایفا می­کنند.

داروهای ضد افسردگی

داروهای ضد افسردگی، در مقابله با اختلالات مرتبط با افسردگی شناسایی می­شوند، اما در حقیقت برای درمان تعداد زیادی از دیگر ناهنجاری­‌ها در روانپزشکی مانند ناهنجاری­‌های مرتبط با اضطراب، اختلالات بلع و اختلالات کنترل کردن تکانه نیز به کار می­روند. این احتمال وجود دارد که داروهای ضد افسردگی به تقلیل فعالیت خون رسانی قلبی منجر شوند.

داروهای ضدافسردگی انواع مختلفی دارند که شامل:

  • ضد افسردگی‌های چند حلقه‌ای

موارد عمده مصرف داروهای چند حلقه‌ای ضد افسردگی: مقابله با اختلال افسردگی اساسی، افسردگی دو قطبی تیپ I، اختلال افسردگی ثانویه در پزشکی عمومی (افسردگی متعاقب با ضایعات رگ‌های مغز، افسردگی همراه با پارکینسون، افسردگی منتج از زوال عقل)، ناهنجاری هراس و فوبیا، ناهنجاری اضطراب جامع، ناهنجاری وسواس جبری، ناهنجاری تغذیه‌­ای، ناهنجاری درد، شب ادراری در کودکان، زخم‌­های دستگاه گوارش، نارکولپسی (خواب مقاومت‌ناپذیر روزانه)، ناهنجاری کابوس شبانه، ناهنجاری متعاقب استرس‌­های حاد روانی، خوابگردی در کودکان، ناهنجاری پر تحرکی و عدم توجه در کودکان، ناهنجاری اضطراب جدا شدن در کودکان می­باشد.

  • داروهای ضدافسردگی با نقش مهارکنندگی منوآمین اکسیداز MAOIs

این دسته از داروها اگرچه احتمال دارد از نظر ویژگی‌­ها با چند حلقه‌ای‌های ضد افسردگی و بازدارنده‌های سروتونین اختصاصی در رقابت باشند ولی به دلیل بروز عوارض جانبی در رژیم­‌های غذایی ویژه، این دسته از داروها برای گروه ویژه‌­ای از بیماران دچار افسردگی و سایر بیماران حوزه روانپزشکی لحاظ شده و تجویز می­‌شوند. این دسته از داروها به دلیل بروز عوارض جانبی زیاد، در مقدار کم توصیه می‌شود.

موارد تجویز MAOIs

 افسردگی‌­های اصلی علی الخصوص افسردگی‌­های اضطرابی یا نوروتیک یا افسردگی­‌ها با نشانه‌­های ترس وحشت زدگی بوده و دیگر موارد تجویز آن در ناهنجاری پانیک، آگورافوبیا، ناهنجاری  PTSD و فوبی اجتماعی و همچنین دردهای روانزاد توصیه شده و عمده تآکید آن در افسردگی­‌های آتیپیک که با پرخوری، پرخوابی و اضطراب و فاقد علایم نباتی همراه می­باشند، گزارش شده است.

  • مهارکننده‌­های باز جذب سروتونین SSRIs اختصاصی

این دسته از داروها شامل پاروکستین، فلوکستین، فلوواکسامین، سرترالین و سیتالوپرام می­شوند که به طور گسترده به دلیل عوارض جانبی ناچیز آن در دنیا آهسته آهسته جایگزین چندحلقه‌­ای‌های ضدافسردگی و MAOI شده‌­اند.

  • بازدارنده­‌های همزمان بازجذب نور اپی نفرین SSNRI و سروتونین
  • بازدارنده‌­های (MAO)
  شوخی‌های زناشویی که باید ترک کنید (شوخی‌های نابجای همسر)

بازدارنده‌های مونو آمین اکسیداز و ضد افسردگی‌های سه‌حلقه‌ای از راه مکانیسم‌های مختلف تاثیر می­گذارند،  اما ظاهراً هر دو نوع با بالا بردن بهره سروتونین و نوراپی نفرین به کاهش افسردگی منجر می­شوند.

  • مهارکننده­های انتخابی سروتونین (SSRI)، بازداری جذب مجدد سروتونین در سیناپس را به عهده دارند. SSRIها همچنین عوارض جانبی با دامنه کم‌تر را نشان می­‌دهند.

داروهای محرک

داروهای محرک دسته‌­ای از داروها است که با توجه به نام آن، فعالیت سیستم عصبی مرکزی (CNS) را تحریک می‌­کند؛ یعنی داروهای محرک بوده که با تشدید فعالیت مغزی عمل می‌­کنند. از سوی دیگر، در بین اثرات داروهای محرک یافت شده، بالا بردن هوشیاری ذهن و همچنین افزایش توجه و انرژی، به همراه افزایش سرعت ضربان قلب، تنفس و فشار خون مشاهده شده است.

داروهای تحریک‌کننده مغزی روانی -سمپاتومیمتیک‌ها

این دسته از داروها به دلیل تاثیری که بر آزاد شدن دوپامین مغزی نشان داده و در غالب بیماری­‌های روانپزشکی کودکان مانند نقص تمرکز و توجه در کودکان هیپراکتیو و بیش فعال تاثیرات بسزایی به نمایش گذاشته، از طرف سازمان غذا و داروی آمریکا از سال ۱۹۵۲ به بعد برای مصرف مجاز شناسایی شده و در کشور ما ایران هم چند دسته از آن تحت مجوز داروهای وزارت بهداشت که حفاظت شده‌­اند، برای موارد مجاز قابل دسترس هستند. قدیمی‌ترین و اولین داروی این دسته آمفتامین و دکستروآمفتامین بوده و پس از آن پمولین و متیل فنیدیت به این دسته افزوده شد.

موارد تجویز درمانی سمپاتومیمتیک‌­ها:

اختلال نقص تمرکز و توجه به همراه پرفعالیتی، نارکولپسی، ناهنجاری افسردگی مقاوم به معالجه­‌های متداول مخصوصاً افسردگی در سالمندان.

  دوست پسرم اعتقادی به ازدواج نداره (با پسری که ازدواج نمی‌خواهد بمانم یا نه؟)

داروهای آرام‌بخش

داروهای آرام‌بخش با اثرگذاری بر سیستم مرکزی عصبی و فعالیت مغزی در مقابله با اختلالات خواب و اضطراب کاربرد دارند. استفاده طولانی مدت از این داروها وابسته‌کننده است و فرد دچار سندرم ترک آنها می­‌شود یعنی عدم استفاده از آنها بسیار سخت خواهد بود. غالباً داروهای آرام‌بخش در جراحی جهت بیهوشی عمومی و درمان بیماری‌های روانی و جسمی به کار می­‌روند و قطع یکباره آنها تجویز نمی‌شود و این احتمال وجود دارد که به بازگشت اثرات آن منجر شود.

تذکرات ضروری که باید همواره در مورد مصرف داروها در نظر گرفته شود:

۱- از خود درمانی اکیداٌ اجتناب کنید.

۲- از دخالت در درمان دیگران خودداری کنید.

۳- داروی توصیه شده از طرف پزشک معالجه‌کننده را حتماً طبق دستور نسخه استعمال کنید.

۴- از کنار گذاشتن یکباره دارو، به هر دلیل، خودداری کرده و در صورت احساس کردن هر نوع عارضه حتماً با پزشک معالج مشورت نمایید.

۵-  از تکرار کردن داروی توصیه شده بدون مجوز پزشک معالج اکیداً اجتناب کنید.

سخن پایانی

انواع داروهای روانپزشکی وجود دارد که به مراجعه‌کننده کمک می‌کند علائم جسمانی بیماری‌اش کاهش یافته و بهبود پیدا کند. در بسیاری از موارد تجویز دارو نیاز نیست و فقط با مشاوره و روان درمانی می‌توان مراجعان را درمان کرد اما اگر روانشناس صلاح بداند می‌تواند مراجعه‌کننده را به روان پزشک ارجاع دهد تا داروی مورد نیاز تجویز شود. در این مقاله درباره انواع داروهای روانپزشکی توضیح دادیم و البته توصیح کردیم که هرگز بدون تجویز روان پزشک از این داروها مصرف نکنید و بدانید که دارو درمانی درمان اصلی بیماری‌ها نیست اما می‌توان از آن به عنوان روش کمکی در کنار مشاوره استفاده کرد. اگر نیاز به کمک گرفتن از مشاور و روانشناس دارید، می‌توانید از خدمات مشاوره روانشناسی همیار عشق بهره‌مند شوید.

اشتراک گذاری مقاله

Share on facebook
فیسبوک
Share on telegram
تلگرام
Share on twitter
توییتر
Share on whatsapp
واتساپ

در کدام زمینه می‌تونیم کمکتون کنیم؟

رزرو نوبت مشاوره

مشاوره روانشناسی برای

ایرانیان خارج از کشور

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید

عضویت در خبرنامه

پرسش و پاسخ کوتاه

برای پرسش و پاسخ کوتاه سوال خود را از طریق فرم زیر مطرح کنید. پاسخ، زیر این مقاله در سایت منتشر می شود و به ایمیلتان هم ارسال خواهد شد. برای گرفتن نوبت و مشاهده شرایط مشاوره و گفتگوی آنلاین یا تلفنی با مشاورین روانشناس رادیو عشق اینجا کلیک کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

مقالات مرتبط